Salami, Ph.D      

عضو هيات علمي دانشگاه تهران                                                                

gsalami@ut.ac.ir             

خواف و شهرهاي آن

(شهرهاي جديد بر مدار شهرهاي قديم)

مقدمه

ولايت خواف بخشي از خراسان بزرگ و سرزمين «پارت» است که آثاري از چند شهر مهم باستاني در آن موجود است عليرغم رويدادها و حوادث متعددي که در قرون متمادي براين شهرها گذشته است هر يک از آنها بر محور همان آثار تاريخي و با حداقل امکانات زيرساختي باقي مانده از دوران قديم توانسته اند تا دوران اخير به حيات خود ادامه دهند. در دو دهه اخير (1385-1365) که تحولات ناشي از فرايند توسعه و نوسازي در شرق ايران نضج گرفته و عوامل انحطاط شهرهاي قديم رفع شده است. برخي از سکونتگاه‌هايي که از دوران باستان تا اواسط قرن هفتم هجري قمري شهرهايي معروف بوده اند و بعد از آن در سير نزولي و افول خود به عنوان روستاهاي مرکزي يا روستا شهر تاکنون به حيات خود تداوم بخشيده اند به دليل ويژگيهاي اقتصادي اجتماعي و سياسي مجددا به شهرهاي کوچک و نوپايي تبديل شده اند و دولت ايران طبق قوانين موجوديت شهري آنها را به رسميت شناخته و با مشارکت مردم نهاد شهرداري را در آنها داير کرده است. علاوه بر شهر «روي» که مرکز شهرستان خواف است چهار شهر جديد عبارتند از «سنگان»، «سلامه»، «قاسم آباد (زوزن)» و «نشتيفان» که اکنون با توسعه زيرساختها و اجراي طرحهاي ملي و بين المللي در اين منطقه گسترش قابل ملاحظه اي براي آنها متصور است⁽¹⁾.

طرح مساله و فرضيه‌ها

علت و رمزماندگاري شهرهاي قديم در شرايط سخت تاريخي مساله اصلي پژوهش است و بر اساس تحليل عوامل افول شهرهاي قديم و بيان عوامل ظهور مجدد و رسمي آنها در دوران جديد تعقيب مي‌شود. يک بررسي اجمالي حاکي از آن است که اين سکونتگاهها با ظهور و افول سه تمدن اصلي مواجه بوده اند و اهميت و مرکزيت مدني خويش را در فرايند دورانهاي «ايرانشهري» «اسلامي» و «دوره جديد» حفظ کرده و با توجه به ارزشهاي متعلق به هر دوران شکوفا شده اند. در بررسي تحولات تاريخي و اجتماعي اين فرضيه کلي محور بررسي قرار مي گيرد که در اين منطقه «شهرهاي جديد بر مدار شهرهاي ماندگار قديم بنيانگذاري شده اند» و فرضيه‌هاي ديگري نيز در تحليل پديده شهرها در اين سرزمين قابل ارايه هستند که عبارتند از:

1- شکل گيري و تداوم حيات سکونتگاههاي شهري در اين منطقه وابسته به شيوه هاي استخراج آب و  دسترسي به آن بوده است.

2- ارزشهاي تمدني (عمدتا ديني) و گسترش آنها در اين منطقه موجب پيدايش و تقويت شهرنشيني شده است.

3- موقعيت جغرافيايي (مرکزيت) و استقرار شبکه راهها و عملکردهاي اقتصادي و اجتماعي شهرها در ماندگاري و تداوم حيات آنها موثر بوده است.

نشتيفان شهري است قديمي كه حداقل در شش قرن گذشته با همين نام خوانده مي شده است. سمرقندي آورده است كه «آل مظفر» يكي از سلسله پادشاهان وحكام ايراني اهل نشتيفان بوده‌اند و شهر نشتيفان در اوايل قرن نهم هجري شناخته شده و معمور بوده است. «در نشتيفان گيرايي بافت سنتي و قديمي زندگي زندگي آنقدر قوي است كه ديدار كننده خود را يكباره در حال و هواي چهار پنج قرن پيش مي بيند ، تراكم جمعيت، هياكل عظيم آسياهاي بادي و لباس مردم -‌تن پوشهاي بلند قديمي- و درو پيكر سالخورده كوچه ها و ضخامت ديوارها و بلندي باروها و عظمت مساجد به تو نهيب مي زند كه در شهري قدم گذاشته از تبار سمرقندو بلخ و هرات» (خسروي همان 356) مجموعه موجود آسياهاي بادي نشتيفان در ايران بي‌نظير است (تصوير شماره 6).

شهر روي

شهر «روي» مركز ولايات خواف است  كه در نقشه‌هاي جغرافيا با نام «رود» يا «خواف» مشخص شده است و حداقل هزار سال سابقه دارد. «خواف ناحيتي است مشهور، مردم بزرگ از آنجا بسيار برخاستند از علما و ملوك و وزراء» (حافظ ابرو، 1982، 37). وجود دو شهر باستاني ديگر يعني شهر «خرگرد» در شرق و شهر «لاژ» در غرب روي ضرورت پژوهشهاي بيشتر را آشكار

مي‌سازد. مهمترين اثر قديمي موجود آن «يخدان» مخروطي است كه حدود 20 متر ارتفاع دارد (تصوير شماره 7 احراري 1384، 76).

شهر سيراوند

سيراوند كه اكنون به آن «سيجاوند»  نيز مي گويند يكي از شهرهاي باستاني ايران قديم بوده است. به گونه اي كه در معجم البلدان (623هـ.ق) ذكر شده است ولايت خواف را داراي دويست روستا و سه شهر به نامهاي «سنجان»، «سيراوند» و «خرگرد» است.  فرقه «سيسانيه» نيز بر اين باور است كه «به آفريد» از شهر «سيراوند» ادعاي خود را مطرح نمود. در فاصله سه كيلومتري سيراوند شهر «سناجرد» وجود داشته و اكنون آثار اندكي از آن باقي است.

شهر لاژ

شهر لاژ يكي از شهرهاي تاريخي ولايت خواف است كه همپاي «سيراوند» و «خرجرد» به آن اشاره شده است (لسترنج 1364 ص 383). لاژ از سال 1383 به علت توسعه فضاي شهر روي جزء اين شهر محسوب مي‌شود.

رويدادهاي تاريخي و مهم خواف

آباداني و موقعيت ويژه سياسي، تجاري و علمي خواف در دوران اسلامي موجب شده بود كه تا هموار چشم طمع حكومت‌ها و اقوام مختلف به اين سرزمين خيره گردد. حوادث طبيعي همانند «زلزله» و «خشكسالي» نيز به اين ولايت خسارات زيادي وارد كرده است. اين رويدادها در انحطاط و زوال شهرهاي قديم و تداوم توسعه نيافتگي اين منطقه تا دوران اخير نقش داشته‌اند كه به برخي از آن‌ها به اختصار اشاره مي‌شود. جنگ‌ها و حملات بي اماني در شرق ايران روي داده است و شهرهاي ولايت خواف نيز در معرض اين حملات بوده‌اند و بارها تصرف و غارت شده‌اند از جمله آن‌ها حمله «خجستاني» (258 هـ.ق) و جنگ و گريز بين «اسماعيليان» و حكام اين ولايت در سال‌هاي (498 هـ.ق) و (549 هـ.ق) است كه ده‌ها هزار نفر در آن كشته شده‌اند. حمله‌هاي «مغولي» در سال‌هاي (618 هـ.ق) و (653 هـ.ق) كه در آن مغولان علاوه بر اينكه شهرهاي خواف را ويران كردند معروف است كه از «هرات تا سجستان را به نابودي كشاندند». حملات «فخرالدين كرت» به خواف و محاصره «شهر جيزد» ‌(694 هـ.ق) و حمله «محمود سيستاني» (695 هـ.ق) و حمله شاه اسماعيل در سال (737 هـ..ق) به خواف كه بعد از قتل چند هزار نفر، جمع كثيري از دانشمندان و طلاب مدرسه خرگرد را از پشت بام به زمين انداخت و كشت و تصرف و غارت اين شهرها بخشي از رويدادهايي است كه در اين ولايت اتفاق افتاده است.

خواف ناحيه‌اي زلزله خيز است و چندين زلزله ويرانگر در اين سرزمين رويداده است (امبرسز 1370). در سال 737.هـ.ق در خواف زلزله‌اي رويداد كه همه شهرهاي آن ويران كرد. شهر زوزن به كلي ويران شد، نظاميه خرگرد از بين رفت و از شهر سلامي جز عمارت مستحكم كوشك چيزي باقي نماند. 30 هزار نفر از زوزن و جيزد و زاوه كشته شدند و پس از زلزله «وبا» آمد و 11 هزار نفر را از سنجان تا «دوغ آباد» كشت. شهر «جيزد» كاملا نابود شد و نقل كرده اند كه ملك زوزن در هنگام وقوع زلزله از «صفه» به ميان «كوشك» مي دويد و باز به صفه مي رفت و مي گفت «قيامت آمد». ناگاه «ارگ» زير و زبر شد و ملك بي نام نشان گشت (مجد خوافي 1361،174).

ازبكان در سال‌هاي (998 هـ.ق) و (1025 هـ.ق) در حمله به خواف هزاران نفر را قتل عام و شهرها به ويژه شهر سلامه را غارت كرده‌اند. نادر شاه افشار در سال 1140 هـ.ق بر ابدالي ‌ها (افغان) و سيستاني‌ها هجوم برد و تا شهر هرات را به تصرف خود درآورد. اسحاق خان قرايي در سال 1200 هـ.ق ولايت خواف را تصرف و آن را ضميمه حكومت خويش در زاوه (تربت حيدريه) كرد. تركمن‌ها در سال 1267 به خواف حمله كردند و شهرها را غارت نمودند. و اين ناامني‌ها به طور گسترده تا دهه سوم قرن بيستم ميلادي (1925-1900م) ادامه پيدا كرد.

 فرا خوان سراسری از کلیه محققان

و جامعه شناسان و همشهریان گرامی

در خصوص مدارهای توسعه نیافتگی

شهرستان تربت حیدریه

با توجه به توانمندیهای موجود در شهرستان از نظر محصولات کشاورزی شامل زعفران، زیره ، پسته ، پنبه، گندم، چغندرقند،ابریشم ، معادن سنگ آهن طلا  و..... منابع آبی کارخانجات صنعتی و جاذبه های توریستی متنوع خطوط ارتباطی در مسیر جاده بین المللی  اتصال به شبکه سراسری راه آهن جمهوری اسلامی و در آینده متصل به راه آهن هرات و چین و همچنین داشتن ظرفیت های زیاد علمی و فرهنگی در سطح کشور بنا به اطلا عات موجود حتی در همین وبلاگ که بنوعی بعضی از آنها معرفی شده اند. چگونه مدار های توسعه یافتگی را به کندی طی مینماییم . از کلیه همشهریان علاقه مند و مسئول و متعهد وسایرمحققان در سراسر کشور میخواهیم در این مورد  مارا راهنمایی نمایند . دست همگی را به گرمی میفشاریم  . شمامیتوانید نظرات خود را با آدرس در محل نظر خواهی درج نمایید.

برداشت پيله ابريشم در استان آغاز شد


بايگ؛ بخشي-كار برداشت پيله تر در بين نوغانداران استان هاي خراسان رضوي، شمالي و جنوبي آغاز شد. مدير شعب شركت سهامي پرورش كرم ابريشم در استان هاي خراسان با اعلام اين مطلب در گفتگو با خبرنگار ما در بايگ گفت: در سال زراعي ٦٨ تعداد ٠١ هزار جعبه تخم نوغان در استان هاي خراسان توزيع شد كه از اين تعداد ٧ هزار و ٠٠٩ جعبه در خراسان رضوي، ٢ هزار و ٠٠١ جعبه در خراسان شمالي و ٠٥ جعبه در خراسان جنوبي توزيع شده است.
 مهندس «فريد سرجمعي» افزود: در حال حاضر كار پرورش كرم ابريشم به پايان رسيده و برداشت پيله تر در استان هاي خراسان رضوي و جنوبي آغاز و درخراسان شمالي به زودي آغاز خواهد شد. وي با اشاره به وضعيت مطلوب آب و هوا، بارندگي و رطوبت مناسب در سال جاري گفت: پيش بيني مي شود امسال به طور ميانگين در هر جعبه ٠٣ كيلوگرم توليد داشته باشيم كه با احتساب جعبه هاي توزيع شده حدود ٠٠٣ تن برآورد پيله توليدي در استان هاي خراسان مي باشد.
مدير شعب شركت سهامي پرورش كرم ابريشم در استان هاي خراسان همچنين از فعال بودن شعبات خريد پيله نوغانداران با قيمت مصوب شوراي اقتصاد خبر داد و گفت: بر اساس نرخ تصويبي شوراي اقتصاد پيله توليدي نوغانداران به ازاي هر كيلوگرم ٣٣ هزار و ٠٩٨ ريال توسط شعبات خريد در شهرستان هاي تربت حيدريه، درگز و بجنوردخريداري مي شود كه خوشبختانه درحال حاضر با توجه به شرايط مناسب بازار و افزايش قيمت تاكنون كليه پيله توليدي نوغانداران توسط دست اندركاران صنعت ابريشم كشي خريداري شده است ولي شعبات خريد تا به حال پيله اي خريداري نكرده اند.
 مهندس سرجمعي در پايان از اجرايي شدن طرح بيمه جعبه هاي تخم نوغان در شهرستان هاي تربت  حيدريه و مه ولات خبر داد و گفت: امسال با حمايت هاي دولت اين طرح در دو شهرستان مذكور اجرا شد كه اميد مي رود باهمكاري صندوق بيمه كشاورزي در سال آينده شاهد همه گير شدن اين طرح در بين نوغانداران كشور باشيم. دند.

كسب مقام اول كشوري در رشته صنايع فلز توسط هنرجوي تربتي


تربت حيدريه، ٣ نفر از هنرجويان هنرستان فني و حرفه اي آيت ا... طالقاني تربت حيدريه، با شركت در مسابقات علمي و عملي هنرستان هاي فني و حرفه اي استان ، موفق به كسب مقام اول اين مسابقه شدند و جواز ؛تربت حيدريه- علي داها- هنرجوي شهرستان تربت حيدريه با شركت در مسابقات علمي و عملي هنرستان هاي فني و حرفه اي كشور، موفق به كسب مقام اول اين مسابقات دررشته صنايع فلز شد.به گزارش خبرنگار ما از حضور در مسابقات كشوري را به دست آوردند.از اين هنرجويان ، محمد نقيبي پور در رشته صنايع فلز موفق به كسب رتبه اول كشوري شد.هادي زره پرور در رشته ساخت و توليد و محمدرضا عليزاده دررشته نقشه كشي عمومي نيز به كسب مقام چهارم كش

     مردم‭ ‬خواف‭ ‬در‭ ‬انتظار‭ ‬شنيدن‭ ‬          

                    سوت‭ ‬قطار                                                                    

راه‭ ‬آهن‭ ‬تربت‭ ‬حيدريه‮-‬‭ ‬خواف‭ ‬به‭ ‬طول‭ ‬‮٠٢١‬‭ ‬كيلومتر‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬بخشي‭ ‬از‭ ‬راه‭ ‬آهن‭ ‬تربت‭ ‬حيدريه‭ ‬‮-‬‭ ‬خواف‮-‬‭ ‬سنگان‮-‬‭ ‬هرات‭ ‬در‭ ‬اوايل‭ ‬سال‭ ‬جاري‭ ‬به‭ ‬بهره برداري‭ ‬رسيد‮.‬‭ ‬بهره‭ ‬برداري‭ ‬كامل‭ ‬از‭ ‬اين‭ ‬خط‭ ‬ريلي‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬مجاورت‭ ‬غني‭ ‬ترين‭ ‬معادن‭ ‬سنگ‭ ‬آهن‭ ‬خاورميانه‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬هرات‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬افغانستان‭ ‬امتداد‭ ‬دارد‭ ‬جاده‭ ‬تاريخي‭ ‬ابريشم‭ ‬در‭ ‬شرق‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اذهان‭ ‬زنده‭ ‬مي‮ ‬كند‭ ‬و‭ ‬امكان‭ ‬ارتباط‭ ‬بسياري‭ ‬از‭ ‬كشورهاي‭ ‬آسياي‭ ‬ميانه‭ ‬از‭ ‬طريق‭ ‬افغانستان‭ ‬به‭ ‬آب‭ ‬هاي‭ ‬نيلگون‭ ‬خليج‭ ‬فارس‭ ‬و‭ ‬كشورهاي‭ ‬حوزه‭ ‬خليج‭ ‬فارس‭ ‬و‭ ‬آزاد‭ ‬راه‭ ‬هاي‭ ‬آبي‭ ‬دنيا‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬مي‮ ‬سازد‮.‬‭ ‬
اين‭ ‬خط‭ ‬ريلي‭ ‬و‭ ‬ده‭ ‬ها‭ ‬پروژه‭ ‬ملي‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬گازرساني‭ ‬به‭ ‬شهرهاي‭ ‬خواف‭ ‬و‭ ‬سنگان‭ ‬و‭ ‬احداث‭ ‬كارخانه‭ ‬‮٠٠٣٣‬‭ ‬تني‭ ‬سيمان‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬صنايع‭ ‬معدني‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬سنگان‭ ‬خواف‭ ‬فعال‭ ‬خواهند‭ ‬شد‭ ‬تحولي‭ ‬اساسي‭ ‬در‭ ‬شهرستان‭ ‬مرزي‭ ‬خواف‭ ‬ايجاد‭ ‬خواهد‭ ‬كرد‮.‬
‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬سرمايه گذاري‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬قطعه‭ ‬اول‭ ‬و‭ ‬مهيا‭ ‬بودن‭ ‬همه‭ ‬امكانات‭ ‬براي‭ ‬بهره‭ ‬برداري،‭ ‬مردم‭ ‬شهرستان‭ ‬خواف‭ ‬براي‭ ‬شنيدن‭ ‬سوت‭ ‬قطار‭ ‬مسافربري‭ ‬يا‭ ‬اتوبوس هاي‭ ‬ريلي‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬اين‭ ‬امكانات‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬محروم‭ ‬خواف‭ ‬لحظه‭ ‬شماري‭ ‬مي‮ ‬كنند‮.‬

فرمانده‭ ‬انتظامي‭ ‬تربت‭ ‬حيدريه‮:

‬‭ ‬
           خيابان هاي‭ ‬‮٠٥‬‭ ‬ساله‭ ‬تربت‭ ‬حيدريه‭ ‬ظرفيت‭ ‬‮٧٣‬‭ ‬هزار‭                 

‬وسيله‭ ‬نقليه‭ ‬را‭ ‬ندارد


‭ ‬تربت حيدريه؛‭ ‬داها‮-‬‭ ‬خيابان هاي‭ ‬‮٠٥‬‭ ‬ساله‭ ‬تربت حيدريه،‭ ‬ظرفيت‭ ‬‮٧٣‬‭ ‬هزار‭ ‬وسيله‭ ‬نقليه‭ ‬را‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورتي‭ ‬كه‭ ‬خيابا ن ها‭ ‬اصلاح‭ ‬مهندسي‭ ‬نشود،‭ ‬مشكل‭ ‬ترافيك‭ ‬در‭ ‬اين‭ ‬شهر‭ ‬بسيار‭ ‬بحراني‭ ‬خواهد‭ ‬شد‮.‬
‭ ‬فرمانده‭ ‬نيروي‭ ‬انتظامي‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬در‭ ‬گفتگو‭ ‬با‭ ‬خراسان‭ ‬گفت‮:‬‭ ‬خيابان هاي‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬‮٠٥‬‭ ‬سال‭ ‬پيش‭ ‬احداث‭ ‬شده اند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬هيچ‭ ‬گونه‭ ‬تعريضي‭ ‬در‭ ‬خيابان هاي‭ ‬اصلي‭ ‬و‭ ‬هسته‭ ‬مركزي‭ ‬شهر‭ ‬ايجاد‭ ‬نشده‭ ‬است‮.‬‭ ‬سرهنگ‭ ‬قنبرعلي‭ ‬آزادواري‭ ‬افزود‮:‬‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬تعداد‭ ‬وسايل‭ ‬نقليه‭ ‬به‭ ‬تعداد‭ ‬انگشتان‭ ‬دست‭ ‬هم‭ ‬نمي‮ ‬رسيد‭ ‬اما‭ ‬اكنون،‭ ‬علاوهبر‭ ‬‮٧١‬‭ ‬هزار‭ ‬دستگاه‭ ‬خودروي‭ ‬سواري،‭ ‬‮٠٢‬‭ ‬هزار‭ ‬دستگاه‭ ‬موتورسيكلت‭ ‬نيز‭ ‬در     ‭ ‬   ‮.                                                                                                          ‬‭ ‬
  ‬سطح  شهر‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬داريم وي‭ ‬با‭ ‬بيان‭ ‬اين‭ ‬كه‭ ‬خيابان هاي‭ ‬ما‭ ‬ظرفيت‭ ‬اين‭ ‬تعداد‭ ‬وسيله‭ ‬نقليه‭ ‬را‭ ‬ندارد،‭  ‬اظهار‭ ‬كرد ‬متاسفانه‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬حتي‭ ‬يك‭ ‬چهارراه‭ ‬استاندارد‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬خطر‭ ‬نداريم‭    ‬واين‭ ‬مشكلات‭ ‬بايد‭ ‬از‭ ‬سوي‭ ‬مديريت‭ ‬شهري‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬برطرف‭ ‬شود‮.‬‭ ‬                                                                                                                             
آزادواري‭ ‬با‭ ‬بيان‭ ‬اين‭ ‬كه‭ ‬بايد‭ ‬خيابان ها،‭ ‬ميدان ها‭ ‬و‭ ‬چهارراه ها‭ ‬در‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬اصلاح‭ ‬مهندسي‭ ‬شوند،‭ ‬گفت‮:‬‭ ‬در‭ ‬صورتي‭ ‬كه‭ ‬اين‭ ‬اصلاح‭ ‬مهندسي‭ ‬صورت‭ ‬نگيرد،‭ ‬معضلات‭ ‬ومشكل هاي‭ ‬ترافيكي‭ ‬بسيار‭ ‬بحراني‭ ‬خواهد‭ ‬شد‮.                                                                                                                     ‬‭ ‬
فرمانده‭ ‬نيروي‭ ‬انتظامي‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬درباره‭ ‬علل‭ ‬بروز‭ ‬ترافيك‭ ‬شديد‭ ‬در‭ ‬اين‭ ‬شهر‭ ‬گفت‮:‬‭ ‬معضل‭ ‬اصلي‭ ‬ما‭ ‬نبود‭ ‬پاركينگ‭ ‬عمومي‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬مسئولان‭ ‬شهري‭ ‬بايد‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬احداث‭ ‬آن‭ ‬اقدام‭ ‬كنند‮.‬
‭ ‬وي‭ ‬افزود‮:‬‭ ‬متاسفانه‭ ‬بسياري‭ ‬از‭ ‬اداره ها‭ ‬در‭ ‬مركز‭ ‬شهر‭ ‬متمركز‭ ‬شده اند‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬همين‭ ‬تمركز‭ ‬اداره ها،‭ ‬بانك ها‭ ‬وواحدهاي‭ ‬اصلي‭ ‬تجاري،‭ ‬براي‭ ‬رفع‭ ‬نياز‭ ‬خود‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬مراجعه‭ ‬به‭ ‬مركز‭ ‬شهر‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬اين‭ ‬وضعيت‭ ‬معضل‭ ‬ترافيك‭ ‬را‭ ‬تشديدمي‮ ‬كند‮.‬‭ ‬                                                                                   
آزادواري‭ ‬با‭ ‬بيان‭ ‬اين‭ ‬كه‭ ‬معضل‭ ‬ترافيك‭ ‬در‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬تنها‭ ‬در‭ ‬هسته‭ ‬مركزي‭ ‬شهر‭ ‬مشاهده‭ ‬مي‮ ‬شود‭ ‬گفت‮:‬‭ ‬مهم ترينمانع‭ ‬روان شدن‭ ‬ترافيك،‭ ‬ميدان‭ ‬مركزي‭ ‬شهر‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬تعلقات‭ ‬شهروندان،‭ ‬شهرداري‭ ‬تاكنون‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬حذف‭ ‬آن‭ ‬نشده‭ ‬است‮.‬‭ ‬                                                                                    
وي‭ ‬افزود‮:‬‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬مقدس‭ ‬شاهديم‭ ‬كه‭ ‬بهترين‭ ‬ميدا ن ها‭ ‬هم‭ ‬اصلاح‭ ‬مهندسي‭ ‬مي‮ ‬شوند‭ ‬اگر‭ ‬بخواهيم‭ ‬ترافيك‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬روان‭ ‬شود‭ ‬بايد‭ ‬از‭ ‬برخي‭ ‬مسائل‭ ‬بگذريم‮.‬‭ ‬وي‭ ‬با‭ ‬بيان‭ ‬اين‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬ترافيك‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬قابل‭ ‬كنترل‭ ‬است،‭ ‬افزود‮:‬‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬برخي‭ ‬مواقع،‭ ‬مشكلات‭ ‬بسيار‭ ‬شديدي‭ ‬داريم‮.‬‭ ‬سرهنگ‭ ‬آزادواري‭ ‬در‭ ‬پايان‭ ‬از‭ ‬مسئولان‭ ‬شهري‭ ‬تربت حيدريه‭ ‬خواست‭ ‬تا‭ ‬پيش‭ ‬از‭ ‬تشديد‭ ‬معضلات‭ ‬ترافيكي،‭ ‬چاره اي‭ ‬بينديشند‮.‬‭ ‬