| تبليغات | X |
گراميداشت ياد روز حكيم ابوالقاسم فردوسي در تربت حيدریه
؛تربت حيدريه- غضنفري-به مناسبت گراميداشت يادروز شاهنامه گوي شگرف توس حكيم ابوالقاسم فردوسي ، مراسمي در محل مزار قطب الدين حيدر با حضور جمعي از مسئولان تربت حيدريه و گروه زيادي از دوستداران ادب و فرهنگ كهن ايران زمين برگزار شد.در اين مراسم ابتدا «دكتر رشيد» استاد دانشگاه آزاد اسلامي واحد تربت حيدريه و پيام نور به جايگاه فردوسي در ادب و هنر ايران زمين اشاره كرد وگفت: آنچه فردوسي و فردوسي ها را جاودانه مي كند اتحاد ملي و انسجام اسلامي است و اولين سخن فردوسي بحث از اتحاد ملي و انسجام اسلامي است و همان چيزي كه مقام معظم رهبري به عنوان شعار سال ٦٨ اعلام فرمودند،يعني توجه به معنويات اسلامي و فرهنگ ارزشمند ديني در سايه اتحاد و حفظ استقلال و تماميت ارضي كشور كه در شاهنامه فراوان ديده مي شود.
استاد دکتر مرتضی کاخی
ایشان در ۲۵/۰۸/۱۳۱۷ در تربت حیدریه در محله باغسلطانی
متولد شده اندو پس از تحصیلات
ابتدایی جهت ادامه تحصیلات به مشهد عزیمت نمودند
متن زیر مصاحبه خبرگزاری ایسنادر باره ایشان راملاحظه خواهید نمود
امروز وقتي از تدوين جلد سوم دايرهالمعارف مصاحب و مشاركت در تنظيم قرارداد 1975 بين ايران و عراق ياد ميكند، آنها را از كارهاي ارزشمند سالهاي زيستنش ميداند.
به گزارش خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مرتضي اخوان كاخي - ديپلمات سابق و اديب معاصر كه امروز در انتشاراتيهاي رسمي و دولتي سرويراستاري ميكند - سالهاي سال در وزارت امور خارجه فعاليت كرده و دكتري حقوق قضايي دارد. به تناسب شغلش، زبانهاي خارجي را ياد ميگيرد و كمكم با شعر اروپايي و قبلتر از آن با شعر عربي آشنا ميشود. آشنايي با آن شعرها و مكاتب غربي نگاه او را به شعر تغيير ميدهد و با كساني چون مهدي اخوان ثالث، احمد شاملو و كمتر با فروغ فرخزاد و سهراب سپهري آشنا ميشود.
آشنايياش با اخوان ثالث به آشنايياش با شعر مربوط است كه نميداند از كي شروع شده است.
با او نزديكي بيشتري از ميان شاعران داشته، شايد به اين دليل كه هر دو خراساني بودند و ديگر اينكه هر دو اشتراك فاميل "اخوان" را داشتهاند.
در ديدار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ميگويد: ابتدا با شعر اخوان آشنا شدم و سپس با خود او و اين رابطه تا زمان حياتش ادامه داشت و بعد از مرگش هم رابطهام با شعرهاي او همچنان ادامه دارد.
از كودكي از وقتي كه مكتب ميرفته با شعر كلاسيك فارسي همدم بوده است. اوايل آشنايياش با شعر در همان مكتب بوده، سپس در مدرسه و بعد از آن، از كتابهايي كه ميخوانده. در همان ابتدا كه بايد انتخابي ميكرده، ادبيات را در زمره علايقش ميگذارد. مسلما در آن زمان هم شعر كلاسيك بيشتر مورد توجه بود؛ تا شعر نو.
كاخي در اينباره ميگويد: در آن دوره شاعراني بودند كه به نيما خيلي نزديك بودند و شعر آنها چندان مورد توجه نبود، چراكه در مقابل
كهنسرايان گارد گرفته بودند. در همان زمان بود كه متوجه شدم اگر بخواهيم به شعر نو نزديك شويم، مانند يك درخت، بايد به ريشههايش توجه كرد و بررسي كرد كه چرا شعر امروز ما، نو شده؟ آيا اين فقط كاري است كه عدهاي از روي ذوق و سليقه آمدهاند انجام دادهاند يا ضرورت تاريخي و ادبي ايجاب ميكرد كه چنين تحولي ايجاد شود.
وي شاعراني چون فريدون توللي، نادر نادرپور و تا حدودي فريدون مشيري را كساني ميداند كه خيلي از موازين شعر كلاسيك را قبول داشتند، اما نگاه نوتري از كهنهسرايان سنتي داشتند.
كاخي معتقد است: اين عده مانند پلي بودند كه او به همراه كساني چون محمدرضا شفيعي كدكني و اسماعيل خويي از آن عبور كردند و بعد از گذشتن از اين مرحله، شاعران با توصيف و تعبيرهاي جديد مواجه شدند. در همان دوره بود كه تازه به دبيرستان وارد شده بود. با زبان عربي كه آشنايي داشت، در اين دوره هم با زبان فرانسه و انگليسي آشنا ميشود. او با استفاده زبانهاي خارجي ميخواست كه بفهمد و كتاب خواند و اين كار را كرد و آن وقت بود كه با مكاتب غربي و شعر اروپايي آشنا شد.
در اين دوره بود كه با اخوان ثالث و شعرش آشنا ميشود و با شاملو و شعرش. خودش ميگويد: آشنايي با شاملو و اخوان در آن دوره ايجاب ميكرد، فروغ را يكبار بيشتر نديدم و يكي دو بار هم سپهري را. اين چهار نفر از پيروان اوليه و مشهور نيما بودند. كساني ديگر هم بودند كه نزديكيشان كمتر از اينها نبود، مثل هوشنگ ابتهاج (ه.ا. سايه)، ولي پرداختن او به غزل و كمتر توجه كردنش به شعر نو باعث شد كه كمكم در قالب كلاسيكها برود، يا سياوش كسرايي چون بيشتر شعرهاي سياسي خوبي ميگفت، به همان طرز فكر سياسي كشيده شد.
وي معتقد است كه هر چند شاملو، اخوان ثالث و نيما نيز تفكر سياسي داشتند، ولي بعد از كودتاي 28 مرداد از آن جريانات سياسي سرخورده شدند. البته نه اينكه كاملا سياسي نباشند، بلكه مخالف رژيم بودند و از طريق حزب توده به سياست نگاه كردن را رها كرده بودند و اين موضوع در شعرشان هم منعكس بود. اينها پي بردند كه تودهييها هم با خارجيها سازشكاري دارند و چون آنها بيشتر تفكر ايراني، وطني و انساني داشتند، از آنگونه ابتلائات و ارتباطات، خود را كنار كشيدند و در نتيجه شعرشان مستقلتر شد.
كاخي پيش از آنكه به عنوان يك شاعر شناخته شود، سالها در خارج از ايران در سفارتخانه كار ميكرد. 22 سال از عمرش را به اين كار گذرانده و بعد از اتمام ماموريتش عليرغم اصرار بر ابقاي وي در سمت كاردار سفارت، به ايران بازميگردد. در دوران جنگ هم مشاور عالي سياسي بود، اما ترجيح داد ديگر بازنشسته شود و به كارهاي فرهنگي كه از اول ذوق آنرا داشته، بپردازد.
ميگويد: اگر روزي كارهاي اداري را قبول كردم، ضرورت ايجاب ميكرد، ازجمله اينكه خيلي زود ازدواج كرده بودم و ميخواستم استقلال مالي داشته باشم.
اما ميبيند كارهاي نيمهكاره فراواني دارد كه بايد يك روز آنها را تمام كند، به اين دليل تصميم ميگيرد ديگر بازنشته شود و به كارهاي
عقبماندهاش برسد. بعد از آزادي از كارهاي اداري، به كارهاي دانشگاهي پرداخت و در دانشگاه تهران تدريس كرد كه هنوز هم ادامه دارد.
بعد از مرگ اخوان ثالث، به درخواست خانوادهاش و خواهش خود او كه گويا از قبل به او گفته بود كه ميخواست منتخبي از شعرهايش دربياورد، اين كار را انجام داد. «اخوان در زمان شاه براي هميشه از كار معلمي كنار گذاشته شد و از انجام كارهاي دولتي هم منع شد. او فقط يك شاعر بود و خارج از شاعرياش يك روستايي ساده؛ و اعتبار عمدهاش در كار شاعرياش خلاصه ميشد. ديدم كه آثار پراكندهاي دارد و خانوادهاش نيز به درآمدي نياز داشتند، پس پسر اخوان را به كارهاي مقدماتي انتشاراتي واداشتم. او هم انتشارات «زمستان» را راهانداخت، بعد از آن كتابهاي مربوط به اخوان را به زمستان ميدادم.»
آنچه كه كاخي درباره اخوان ثالث نوشته، شش كتاب است كه بعضي از آنها به چندين و چند چاپ رسيده است، مثل «باغ بيبرگي» كه همه حقوق مربوط به خود را به خانواده اخوان ثالث بخشيده است و اينگونه توانسته قدري به خانواده اخوان، كه غير از شاعري شغلي نداشت، كمك كند.
وي با برشمردن نحلههاي شعري امروز ميگويد: از جوانان شاعر امروز، يكدسته مايههاي ادبي شاملو يعني نثر كلاسيك را ميشناسند، درنتيجه ميزان واژگاني ذهني دارند، ضمن اينكه ماده اوليه شعر، زبان است و كسي كه شعر ميگويد، بايد با زبان آشنا باشد. مقداري از شعر شاملو زبان آركاييك و كلاسيك بوده كه سنگين و سنتي است. كساني كه جزو اين گروه نيستند، در شعرگويي دچار شكست شدند و شعرشان به جايي نرسيد، اما آن عدهاي كه بهدنبال شاملو رفتند، هم بسيار كم هستند و هم اينكه كسي به مايههاي شعر او نرسيد.
اين شاعر درباره شاملو معتقد است: شاملو درختي را در شعر پارسي بارور كرد كه يك سيب بيشتر نداشت و خود، آن سيب را برداشت. مثل شاملو شدن سخت است، زيرا او مقدمات آشنايي با شعر خارجي و همچنين زبان كلاسيك و نثر فاخر فارسي را با هم داشت و جهانبيني و قريحه و نبوغي هم كه شاملو داشت، مزيد بر علت شد.
وي ادامه ميدهد: اول بايد با چيزهايي كه مربوط به شعر كلاسيك است آشنا شد و بعد قدم در آن گذاشت. اخوان، هم قريحه شاملو را داشت و هم شاعر ايراني صادق اينجا و اكنون بود كه درباره ايران، مردم ايران و علايق آنها و ريشههاي فرهنگي صحبت ميكرد، اما شاملو بيشتر شاعر خارج از مرز و جهاني بود، هرچند كساني كه از او تقليد ميكنند و خود را جهاني ميدانند، ميخواهند از شيوه شاملو استفاده كنند، ولي قادر به اين كار نيستند.
اخوان كاخي در بخش ديگري به خبرنگار ايسنا ميگويد: پستمدرنيسم در شعر در هيچ جاي دنيا جا نيفتاده است، به نظرم بيشتر در نقاشي و تئاتر كاربرد دارد تا در شعر.
وي نمونههايي را كه در شعر ايران به اسم پستمدرن وجود دارند، پستمدرن نميداند: من پست مدرن را از نزديك ديدهام، نه اينكه آنرا از طريق ترجمه فهميده باشم. چيزهايي كه اينجا ميبينم، ادا و تقليدي از پستمدرن است. اگر بخواهم صريح صحبت كنم و ترسم را كنار بگذارم من شعر اينها را شعر نميدانم، چراكه اين دسته خودشان براي خود شعر ميگويند و براي خود نقد و نظري هم ميدهند و غالبا به هزينه خود كتابهايشان را چاپ ميكنند.
او در عين حال ترديدي ندارد كه شعر فارسي چيزهايي كه اخوان، شاملو، سهراب، نيما، فروغ و ... گفتند، نيست و چهان امروز در حال پيشرفت است و شيوههاي ديگري همچنان كه در گذشته آمده، در آينده هم خواهد آمد، ولي چيزي كه اينك آمده، قطعا آن شعر نيست.
كاخي درباره جهاني شدن شعر ايران ميگويد: امروز پر فروشترين كتاب شعر جهان همان ترجمه نصفه و نيمه غزليات شمس است. به قول شفيعي كدكني اين سعادتي خداوندي بود كه اين مرد براي ابدي كردن زبان فارسي به زبان فارسي شعر گفته، يعني تا زبان هست و شعر هست، زبان فارسي و شعر و غزل مولانا وجود دارد. شعر امروز جهان با موسيقي اجرا ميشود و اين باعث جهاني شدن آن شده است. شعر كلاسيك ما هم داراي ريتم و موسيقي بود، ولي شعر امروزمان با موسيقي همراه نيست، ضمن اينكه امروز ديگر مثل گذشته شعر گفته نميشود و هنرهاي ديگر مانند موسيقي، تئاتر و سينما بيشتر معمول شده و به شعر كمتر توجه ميشود.
وي درباره اين موضوع كه چرا شعر نزد ايرانيان، هنر اول است، توضيح ميدهد: ما شاعران بزرگي را به جهان معرفي كردهايم. به اين دليل كه به علت وضع جغرافيايي و اجتماعي كه داشتيم، زياد در بخش هنرهاي سالني مثل موسيقي، رقص يا تئاتر پيشرفتي نكردهايم و اگر چيزي هست مربوط به سالهاي اخير است. ضمن اينكه ما در قصهنويسي در سالهاي اخير پيشرفت بيشتري داشتهايم. اگر اروپاييها به آن بخش از شعر ما كه كلاسيك است، توجه بيشتري دارند تا شعرهاي معاصر، به اين دليل است كه اول از شعر كلاسيك ما قرنها گذشته. از شعر امروز ما هم بايد قرنها بگذرد؛ اگر چيزي ماندني باشد، ميماند. ضمن اينكه شعر مدرن امروز ما پيرنگي از شعر اروپايي دارد، اروپاييها هم كه خود اصل آن شعر را دارند، پس آن علاقهاي را كه به شعر حافظ و مولانا دارند به شعر مدرن ما ندارند؛ شعر كلاسيك ما براي آنها تازگي دارد، همانطور كه شعر مالارمه، آراگون، اليوت و ازراپاند براي ما تازگي دارد.
كاخي در عين حال معتقد است: كار ارزشمند هرگز روي زمين نميماند. مرزهاي فرهنگ مثل مرزهاي جغرافيايي نيست؛ فرهنگ مرزها را ميشكند و نميتوان سدي در مقابل آن ايجاد كرد. اگر كاري از ما برجسته باشد، قطعا جهاني خواهد شد.
كاخي كه سالها كار تدريس در دانشگاه تهران را به عهده داشته، درباره راه نيافتن ادبيات معاصر به دانشگاهها ميگويد: من از اين بابت بسيار متاسفم و تاسفم را بارها هم گفتهام. خيلي از دوستانم كه طرفدار و دلبسته سبك كلاسيك بودهاند، مرا مورد انتقاد قرار دادهاند كه تو كه شعر كلاسيك فارسي و ابهت آنرا ميشناسي؛ چرا از شعر مدرن تعريف ميكني؟ در حاليكه خودشان كه اين همه از شعر مدرن انتقاد ميكنند، شعرهايي از اين دست را نخواندهاند و معلوم نيست بر چه اساسي قضاوت ميكنند. من اگر از شعر مدرن طرفداري ميكنم، لااقل شعر كلاسيك را كامل خواندهام. بعضي از كساني كه با ادبيات معاصر مخالفت ميكنند و با آن دشمني دارند، دليل علمي نميآورند و تحليلي هم نميآورند تا بفهميم كه اشكال آن چيست.
اين مدرس دانشگاه ميگويد: عدهاي هم هستند مانند شفيعي كدكني كه شعر معاصر و كلاسيك را ميشناسند و صحبت ميكنند. اگر كتابشان را هم چاپ نميكنند، مهم نيست؛ جاهاي ديگر آنقدر در تيراژهاي بالا چاپ ميكنند كه دانشجويان هم آن را ميخوانند.
وي ادامه مي دهد: عدهاي مرتجع و متحجر در دانشگاههاي ما هستند كه اين موضوع را گزك قرار دادهاند كه كساني كه شعر مدرن ميگويند ادبيات كلاسيك را نميشناسند و بيسوادند. بايد گفت كه اگر اين عده بيسوادند، بيسوادي چيز مهمي نيست؛ با خواندن رفع ميشود، ولي تحجر با خواندن هم حل نميشود و ميماند، چرا كه مرض است و به معالجه نياز دارد.
|
جشنواره شکوفه های آلو در کدکن برگزار شد. | |
|
خراسان رضوی - خبر گزاری مهر :همزمان بافصل شکوفایی درختان و بهار طبیعت جشنواره شکوفه های آلو ونزولات آسمانی و بهاری سبز و پربار مراسم نیایشی تحت عنوان " جشنواره شکوفه های آلو " در کدکن تر بت حیدریه برگزار شد. | |
|
به گزارش خبر نگار مهر در مشهد، این جشنواره با همکاری سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی ، فرمانداری تربت حیدریه و سایر نهادها و ادارات کدکن تربت حیدریه از هفتم اردیبهشت ماه به مدت سه روز برگزار شد. جشنواره در دو نوبت صبح و بعد از ظهر با انجام مسابقات مختلف ورزشی از جمله مسابقات دو و میدانی، کشتی با چوخه، طناب کشی، جشنواره بادبادک ها، نقاشی کودکان،غذاهای سنتی، نان های سنتی و انواع دسر برگزار شد. کلیه مدعوین این جشنواره با حلیم کدکن یکی از انواع غذاهای سنتی این شهرستان پذیرایی شدند که مورد استقبال شرکت کنندگان واقع شد و در پایان مراسم نیز برگزیدگان این مسابقات هدایایی دریافت کردند. شهرداری کدکن بین نیشابور و تربت حیدریه در دامنه کوه های ملکان (مل کوه) و مشرف به جلگه رخ و کوه های پوشیده از برف سپید رود واقع شده است . این شهرستان زادگاه فرید الدین عطار نیشابوری است که توانسته طی سالهای طولانی فرهنگ اصیل و سنت های دوران گذشته خود را حفظ نماید. عکسهایی از طبیعت زیبای کدکن و قله باشکوه ملکوه در بهار
طبیعت کدکن
قله ملکوه کدکن
قله ملکوه کدکن
|
بمناسبت فرارسیدن بهار سال جاری عکسهای زیبایی که از روستای بسیار قشنگ توسط اقای کاخکی در سایت ایسنای خراسان موجود بود برای همشهریان ودوستاران طبیعت به نمایش گذاشتیم لازم بیادآوریست در این روستا به غیر از تولیدات ابریشم گردو و سایر تولیدات کشاورزی معادن غنی طلا جاذبه های توریستی نیزوجود دارد که میتواند در جهت توسعه این منطقه بر اساس اقتصاد بدون نفت گسترش نماید .
آبشار رودمعجن
بهار رود معجن
بهار رود معجن
بهار رود معجن
بهار رود معجن
همشهری هنرمند حسین مخلصی را بشناسیم
حسين مخلصي ابتدا آثار استاد تاج اصفهاني را پيگيري كرد و در شيوهي اجرا پيرو حسين خواجهاميري (ايرج) بود ولي از پانزده سالگي براي ادامهي اين رشته به صورت علميو اصولي به آموختن رديفهاي آواز ايراني با استفاده از مجموعه آثار استاد محمود كريميپرداخت. وي با كليـّهي دستگاههاي موسيقي و رديفهاي آواز ايراني آشنايي كامل دارد و در حال حاضر مشغول تعليم هنرجويان علاقه مند در اين زمينه ميباشد و با توجـّه به آموختن تجربي اين رشته به صورت آزمون و خطا شيوههاي بسيار جالب و كارآمدي براي آموزش بهتر به هنرجويانش به كار ميبرد.
مخلصي تا به حال با گروههاي مختلف موسيقي اصيل ايراني اجراهاي بسيار زيادي در تهران و ساير شهرستانهاي استان خراسان داشته و با استاداني چون : محمـّدجليل عندليبي (سرپرست گروهمولانا)، فريدون خشنود، عثمان محمدپرست و كاووس سمندر همكاري مستمري داشتهاست.
حسين درآخرين آلبومش ترانههاي قديمي و خاطرهانگيزي چون : گلمريم (گيتي)، آسمونكبود، (ايرج مهديان) شاخهبهشاخه (پوران)، ضيافتعشق (رضا منفرد)، بلاي من و فرياد (سيمابينا) را با تنظيم كاووس سمندر بازخواني نمودهاست.
حسين مخلصي درحالحاضر مسؤول دايرهي فرهنگي شهرداري تربت حيدريه ميباشد ضمن آنكه به علاقهمندان به آواز رديفهاي استاد عبدالله دوامي و استاد محمودكريمي را درس ميدهد
حسن تاج
.
حسن تاج در اسفند ماه 1384 با گروه هنري سكوت ( محمّرضا كوهجاني و محمّدرضا فاضلبهشتي ) چند كليپ فكّاهي و جدّي را با عنوان آلبوم «بيوفا» به بازار موسيقي عرضهداشت كه در سراسر كشور و خارج از كشور مورد استقبال فراوان قرارگرفت و چند كارهاي او از طريق شبكههاي ماهوارهاي پخش گرديد.
محمدرضا كوهجاني
سن چهارده سالگي موسيقي را با نواختن كيبورد آغازكرد و با وجود مخالفت خانوادهاش ، همراه با برادر كوچكترش (عليرضا) كه خواننده است تا امروز با عشق و علاقهي در عرصه ي موسيقي فعاليت داشتهاست. او با آنكه ميخواست در رشتهي موسيقي تحصيل كند اما فارغالتحصيل آموزشكدهي برق مشهد ميباشد.
سال 78 كه دانشگاه را تمام كرد به اتفاق برادرش يك گروه موسيقي تشكيل داده و در زمان جشن و سرور به اجراي برنامههاي هنري در نهادها و ادارات ميپرداختند. سال 84 به همراه با برادرش چند قطعهي فكاهي با آهنگهاي مدرن انتخاب كردند و يك آلبوم كليپهاي تصويري بهنام «زن ذليل» به بازار موسيقي فرستادند كه مورد استقبال قرارگرفت. سال 85 هم با گروه هنري «سكوت» به خوانندگي حسن تاج و نوازندگي ويلن محمدرضا فاضل بهشتي در آلبوم «بيوفا» به همكاري پرداخت كه اين مجموعه در سراسر كشور و حتي خارج از كشور پخش گرديد و مورد استقبال فراروان قرارگرفت.
محمدرضا در آلبوم «بيوفا» ضمن نواختن كيبورد به اجراي چند قطعه نيز پرداخت و چون صدايش دوستداران زيادي داشت در بهمن ماه 85 آلبوم «شاپركها» كه شامل ده قطعه كليپ تصويري با صداي خودش بود ، به بازار موسيقي روانه ساخت.
علیرضا کوهجانی
عليرضا كوهجاني متولد 1359 تربت حيدريه ميباشد. خوانندگي را از سال 1377 در كنار برادربزرگش «محمّدرضا »كه نوازندهي كيبورد ميباشد آغازكرد و اين دو چند كنسرت در سراسر استان خراسان برگزارنمودند.
عليرضا سال 83 به خواندن ترانههاي طنز و فكاهي رويآورد و مجموعهاي از كليپهاي تصويرياش را كه درآنها برروي آهنگهاي مشهور وقت اشعار محلّي ، طنزو تفريحي اجراكردهبود در سراسركشور منتشر كرد و شهرت زيادي برايش بهدنبال داشت. در تدوين اين مجموعه برادرانش محمّدرضا و علي و جعفر نوري (نوازندهي كيبورد) با او همكاري داشتند. پس از اينكه صدا و سبك و اجراي او در اولين آلبوم مخاطبان زيادي پيداكرد ، سال 84 دومين آلبوم كليپهاي تصويرياش را به نام « آبي و قرمز» به بازار فرستاد و به شهرت بيشتري رسيد.
بيدلى گر رفت
« اقبالى » رسيد
ليدا گفت وگو با محمدحسين ساكت به مناسبت سالروز درگذشت اقبال
فخرى
بخش نخست
اخيراً انتشارات خوش ابتكار و گزيده كار ميراث مكتوب اثرى را با عنوان «ماهتاب شام شرق؛ گزاره و گزينه انديشه شناسى اقبال» منتشر كرده كه دراين كتاب دو دفتر يكجا فراهم آمده است؛ دفتر يكم، گزارش همايش هايى است كه از ديرباز تا امروز براى علامه اقبال لاهورى ، شاعر بزرگ و انديشمند جهان اسلام ، برگزار شده است و دفتر دوم ، گزيده اى است از انديشه شناسى اقبال كه در برگيرنده گفتارها، جستارها و ترجمه هايى از نويسندگان و اقبال شناسان مسلمان و غربى است كه در لابه لاى آن زواياى گوناگون انديشه هاى اين شاعر و فيلسوف معاصر نمايانده مى شود. ازچهل مقاله گردآورى شده دراين مجموعه به عنوان نمونه مى توان به مقالاتى از محمدعلى اسلامى ندوشن ، محمد مجتهد شبسترى ، سپيده كاشانى ، غلامرضا اعوانى، عبدالكريم سروش، جاويد اقبال ، على شريعتى ، آنه مارى شيمل و... اشاره كرد. محمدحسين ساكت علاوه بر گردآورى و تنظيم اين اثر ، هشت مقاله از مقالات اين مجموعه از او است. به همين بهانه و به مناسبت سالروز درگذشت اقبال او را مخاطب قرار داديم تا به انديشه شناسى اقبال به روايت وى بپردازيم.
گروه انديشه
|
|
|
|
به عنوان سؤال نخست بفرماييد، نكته اصيل فكر و عرفان اقبال چه بود؟
اقبال سيالكوتى، مشهور به لاهورى، يكى از شخصيت هاى انگشت شمارى است كه تك ساحتى نيست. اين انديشمند چامه سرا به چندين هنر آراسته است. نخست و پيش از هرچيز، اقبال يك شاعر است با همان ويژگى هايى كه بيشتر شاعران جهان در آن مشتركند؛ نازك خيالى، تصويربردارى از طبيعت، زبان كنايه ، عشق و شور و سرمستى، مهرورزى و كين ستيزى، اغراق گويى و عافيت انديشى و ... اما اقبال گزافه گو و عافيت انديش نبود، همان گونه كه به جهان پيرامون خويش و آنچه در آن مى گذشت بى اعتنا نبود و سر برآستان كسى هم نسود. او در دامان مادرى پارسا و با آموزش و تربيت پدرى صوفى منش و وارسته، كه «صوفى درس نخوانده» نام گرفته بود، بزرگ شد. خود در زندگينامه يك برگى خويش در آستانه پايان نامه دكتراى فلسفه اش در مونيخ، آغاز درس خواندنش را با فارسى و عربى مى نويسد. پيداست كه چگونه زبان، ادب و فرهنگ فارسى از همان آغاز كودكى و به همدستى يك آموزگار ايرانى تبار كه معلم سرخانه او بود، در خون و رگ و پوست اقبال ريشه دوانيد و در دل پاك و بى آلايش وى خانه كرد و جا گرفت.
به گواهى نگاشته ها و سروده هاى اقبال و خاطراتى كه دوستان و همنشينان او گفته اند و اقبال شناسان همگى همداستانند، هرچه بيشتر مى آموخت و مى دانست، رشته دوستى و دلبستگى اش به شعر و ادب فارسى و شاعران برجسته ايرانى محكم تر مى شد. بدين سان، نخل انديشه بالنده او از مايه هاى فرهنگ ايرانى ـ اسلامى بار گرفت. ايمان با نگاه و نگرشى نو و همه سويه، در كانون انديشه ورزى اقبال خانه كرد. از آزمون ها و نگره هاى ابوحامد غزالى و ابن عربى گرفته تا ديدگاه هاى كانت، نيچه، برگسون و جيمس وارد و تا گارت و ديگر انديشمندان غربى همه را در غربالى بيخت و آنها را با بينش ايمانى ـ عرفانى فرهنگ اسلامى ـ شرقى در هم آميخت و چكيده ناب و پالوده اى براى خويش ساخت كه پيوسته از آن سرمست بود و در قالب سروده ها و سخنرانى هاى پرمغز و ژرف خويش به ديگران هم نوشاند. از نگاه اقبال ، به پيروى از نگرش عارفان بزرگ مسلمان، سرچشمه حقيقت «خداوند مهربان بينا و شنوا» ست؛ آفرينشگرى كه همه چيز را براى هدف و آرمانى معنادار آفريده است. عرفان اقبال ، عرفان ويژه اى است . او در آغاز با رنگ پذيرى از ابن عربى و مكتب او به «وحدت وجود» گراييد، ديرى نپاييد كه ديد اين انديشه با فراخناى باور او جور در نمى آيد. آن گاه به «وحدت شهود» رو آورد. با اين همه، نخست با نگره هاى سستى آفرين و چشم پوشى از كار و كنش و زمينى بودن زندگانى انسانى سخت به پيكار برخاست و با تاخت و تاز به بزرگان و پذيرفته شدگانى چون حافظ، خود را روياروى هرگونه اعتراض و دشنام قرار داد. عرفان اقبال، عرفان سازنده اى است كه به هيچ رو «زندگى گريزى» و «خلوت نشينى » و «جهان گسلى» در آن راه ندارد.
شما دراين كتاب گفتارى داريد با عنوان «شخصيت اقبال از دريچه نامه هايش» . اقبال در لابه لاى سطرها و سخنانش و در قالب كلماتش چگونه تصوير مى شود؟ در واقع از رهگذر واكاوى ادبى اقبال ، چه چهره اى از او به تصوير درمى آيد؟
زبان شعر، هميشه زبان پالوده و نابى براى بيان احساس و انديشه نيست. درست است كه شاعران ، خداوندان سخن اند و شعر روشن ترين ابزار بيان احساس وانديشه است ، ولى زبان پررمز و راز شاعران، بويژه در پاره اى از سبك هاى ادبى مانند سبك هندى، گاهى در درك و برداشت درست و صادقانه و ناب انديشه ها و نگرش هاى شاعر و بازتابانيدن واقعيت ها و رويدادهاى زندگى و زمانه شاعر از ما دستگيرى نمى كند. نامه هاى دوستانه وشخصى شاعران و هنرمندان و انديشه ورزان ، در بسيارى از جاها، پژوهشگر دلبسته به درك و دريافت واقعيت ها را ياريگر مى افتد. اين نامه نگارى ها، درست مانند سفرنامه هاست. در قياس با تك نگاشت ها و يا نگاشته هايى تاريخى ـ پژوهشى و داستانى در باره يك موضوع.
|
|
|
|
